Болат Қыстаубаев: «Дұрыс шешім қабылдау үшін білім алу керек»

Қаржы саласы цифрлық технологиялар, жасанды интеллект және клиенттердің жаңа талаптарының ықпалымен қарқынды өзгеріп келеді. Сондықтан бүгінгі таңда кәсіби тәжірибені үздіксіз білім алудан бөліп қарау мүмкін емес. Неліктен басшы өмір бойы білімін жетілдіріп отыруы керек? «Іскерлік әкімшілендіру магистрі» (MBA) бағдарламасы басқарушылық шешімдерді салмақты қабылдауға қалай ықпал етеді? Осы және өзге де сауалдар төңірегінде Halyk Bank-тің Семей қалалық филиалы директорының орынбасары Болат Қыстаубаевпен сұхбаттасқан едік.

– Болат Айбатоллаұлы, кәсіби тәжірибенің өзі жеткіліксіз екенін және қайтадан студент атану қажеттігін қашан түсіндіңіз?

– Практикалық тәжірибе – кез келген маман үшін баға жетпес құндылық. Дегенмен белгілі бір кезеңде оның өзі жеткіліксіз екенін сезіне бастайсыз. Күн сайын ондаған шешім қабылдайсыз, ұжымға жетекшілік етесіз, бизнестің нәтижесі мен дамуына жауап бересіз. Уақыт өте келе көптеген үдерістердің өзіңіз бейімделіп үлгергеннен де жылдам өзгеріп жатқанын байқайсыз. Сондай сәтте әрі қарай кәсіби өсуді қаласаңыз, жинақталған тәжірибені жүйелеп, үйреншікті мәселелерге жаңа көзқараспен қарап, заманауи басқару құралдарын меңгеру қажет екенін түсінесіз. Сондықтан «Іскерлік әкімшілендіру» бағдарламасына түсу мен үшін табиғи әрі саналы шешім болды.

– «Іскерлік әкімшілендіру магистрі» бағдарламасы жұмыс тәжірибесі арқылы қалыптаса қоймайтын қандай жаңа басқарушылық құзыреттерді бере алды?

– Практика нақты міндеттерді шешуге үйретсе, «Іскерлік әкімшілендіру» бағдарламасы тұтас жүйені көруге үйретеді. Оқу барысында стратегиялық жоспарлау, өзгерістерді басқару, қаржылық талдау, тәуекелдерді бағалау, ұйымды дамыту секілді бағыттарға мүлде басқа қырынан қарай бастайсыз. Әсіресе, көшбасшылық, команданы басқару және шешім қабылдау мәдениетіне арналған пәндер мен үшін өте пайдалы болды.

Сонымен қатар бағдарлама өз тәжірибеңді қайта саралап, оны әлемдік озық тәжірибелермен салыстыруға және жұмысқа жаңа тәсілдер енгізуге мүмкіндік береді.

MBA кеңірек ойлауға үйретеді. Стратегияның, қаржының, адами капиталдың, технологиялардың және сыртқы ортаның өзара байланысын тереңірек түсіне бастайсың. Бұған қоса, оқу барысында экономиканың түрлі саласында еңбек ететін әріптестермен тәжірибе алмасудың сәті түсті. Мұндай кәсіби пікір алмасу көкжиегіңді кеңейтіп, жаңа көзқарас қалыптастырады.

Мен үшін ең үлкен жаңалық – басқару дегеніміз тек бақылау жасап, тапсырма беру ғана емес екенін түсіну болды. Команда ортақ мақсатты айқын сезініп, басшысының сеніміне сүйенген кезде ғана жұмыс нәтижесі әлдеқайда жоғары болады.

– Неліктен Шәкәрім университетінің «Іскерлік әкімшілендіру магистрі» (MBA) бағдарламасын таңдадыңыз? Оның қазіргі бизнес талаптарына сай келетініне сендірген не еді?

– Қазіргі заманғы басшы тек кәсіби біліммен ғана шектеле алмайды. Нақты кәсіби құзырет пен басқарушылық қабілеттің үйлесімі ғана тиімді басшылық жасауға мүмкіндік береді.

Сондықтан мен үшін бағдарламаның іргелі теориялық білім мен тәжірибеге бағытталған мазмұнды қатар ұсынуы маңызды болды.

Бүгінде Shakarim University қарқынды дамып келеді. Университет халықаралық ынтымақтастығын кеңейтіп, өндіріс пен бизнестен тәжірибелі мамандарды оқу үдерісіне тартып, білім беру бағдарламаларын тұрақты жаңартып отыр. Мұның бәрі оқу орнының еңбек нарығының қазіргі сұранысына сай дамуға ұмтылатынын көрсетеді.

Сонымен қатар оқу форматы да өте қолайлы болды. Ол кәсіби қызметті білім алумен қатар алып жүруге мүмкіндік берді.

Маған ерекше әсер қалдырған – профессорлық-оқытушылар құрамы. Олар теориялық материалды нақты тәжірибемен ұштастырып, өмірден алынған кейстерді талдап, әрқайсымызға өз шешімімізді іздеуге мүмкіндік берді.

Сондай-ақ шетелдік сарапшылармен кездесулер ұйымдастырылып, бизнесте табысты еңбек етіп жүрген мамандармен заманауи басқару тәсілдерін талқылауға мүмкіндік жасалды. Осындай тәжірибеге негізделген оқыту форматы білімді шын мәнінде өміршең әрі пайдалы етеді.

– Соңғы жылдары Шәкәрім университеті айтарлықтай жаңарды. Осындай өзгерістер жұмыс берушілердің университет түлектеріне деген сеніміне қаншалықты әсер етеді?

– Жұмыс берушілер әрдайым университеттің даму қарқынына, студенттерге қандай мүмкіндік ұсынатынына және білім беру бағдарламаларының бүгінгі еңбек нарығының талаптарына қаншалықты сай келетініне назар аударады. Халықаралық жобалар, заманауи зертханалардың ашылуы, шетелдік серіктестермен бірлескен жұмыстар, әлемдік рейтингтердегі университеттің жоғарылауы – мұның барлығы оқу орнының беделін нығайтып, оның түлектеріне деген сенімді арттырады.

Бүгінде жұмыс беруші университет дипломына ғана қарап баға бермейді. Әрине, диплом маңызды. Бірақ қазіргі жағдайда оның өзі жеткіліксіз. Біз ең алдымен адамның үнемі білім алуға ұмтылысын, ақпаратты талдап, саралай білу қабілетін, командамен жұмыс істей алуын, жауапкершілікті өз мойнына алуға дайын болуын, өзгерістерге жылдам бейімделуін және кәсіби тұрғыдан үздіксіз дамуға деген ынтасын бағалаймыз. Дәл осындай қасиеттер жас маманның кәсіби тұрғыдан тез қалыптасып, табысты мансап құруына негіз болады.

– Неліктен үздіксіз білім алу бүгінгі қоғамның жаңа қағидатына айналып отыр? Сонымен қатар Shakarim University-ге оқуға түсуді жоспарлап жүрген жастарға қандай тілек айтар едіңіз?

– Бүгінде технологиялар, заңнама, қаржы өнімдері мен басқару тәсілдері үздіксіз өзгеріп келеді. Егер адам білімін толықтыруды тоқтатса, оның білімі біртіндеп өзектілігін жоғалтады. Сондықтан үздіксіз білім алу – қай салада болмасын кәсіби қызметтің ажырамас бөлігіне айналды. Бұл енді артықшылық емес, кәсіби дамудың басты шарты.

Ең бастысы – өз біліміңізге инвестиция салудан қорықпаңыз. Алған білім міндетті түрде өз жемісін береді. Мүмкін оның нәтижесі бірден байқалмас, бірақ ол әрдайым дұрыс шешім қабылдауға көмектеседі, жаңа мүмкіндіктерге жол ашады және адамға өз кәсібіне деген сенімділік береді.

Бүгінде Шәкәрім университеті өңірмен бірге қарқынды дамып келеді. Университет экономика мен еңбек нарығының нақты сұранысына жауап беретін заманауи білім беру бағдарламаларын ұсынып отыр.

Сондықтан болашағын енді ғана таңдағалы тұрған жастарға айтарым – алдарыңызда тұрған мүмкіндіктерді барынша тиімді пайдаланыңыздар. Білім алыңыздар, сұрақ қоюдан тартынбаңыздар, оқытушылармен және курстастарыңызбен еркін пікір алмасыңыздар, қалыптасқан шеңберден шығудан қорықпаңыздар.

Ең бастысы – ешқашан білім алуды тоқтатпаңыздар. Өйткені үздіксіз ізденіс пен өзін-өзі дамыту ғана жай ғана табысты маманды емес, өз саласының нағыз көшбасшысын қалыптастырады.