Қазақстан мен Корея Республикасы технологиялық серіктестікті нығайта түсті

Шәкәрім университеті Чонбук ұлттық университетімен меморандумға қол қойды

Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Корея Республикасына мемлекеттік сапары аясында Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі желісі бойынша 40-тан астам ведомствоаралық, институтаралық және университетаралық құжатқа қол қойылды. Ауқымды ынтымақтастық бағдарламасына қатысушылардың қатарында маңызды меморандумға қол қойған Шәкәрім университеті де бар.

2026 жылғы 15 қыркүйекте Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Корея Республикасына мемлекеттік сапары аясында Сеулде Қазақстан - Корея дөңгелек үстелі өтті.

Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі желісі бойынша ғылым, жоғары білім, жасанды интеллект, жоғары технологиялар және кадр даярлау салаларында ауқымды келісімдер пакеті қалыптастырылды.

Қол қойылған құжаттардың мазмұны Қазақстанның бүгін университеттер алдына қойып отырған міндеттерінің ауқымын көрсетеді. Әңгіме технологиялық салаларды дамыту, жаңа зерттеу инфрақұрылымын құру, инженерлік және ғылыми кадрлар даярлау, технологиялар трансфері және ғылымның өнеркәсіппен тікелей байланысын кеңейту туралы болып отыр.

Шәкәрім университеті еліміздің жетекші жоғары оқу орындарының қатарында өңірлік жоғары білімді таныстырып, Корея Республикасының университетімен ынтымақтастық аясын кеңейтті.

Шәкәрім университеті және Чонбук ұлттық университеті: ынтымақтастықтың жаңа бағыты

«Корея Республикасы – Орталық Азия» саммитінің MOU Ceremony аясында Шәкәрім университеті мен Чонбук ұлттық университеті (Jeonbuk National University) өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды.

Чонбук ұлттық университеті президенті Ян О Бонгпен өткен келіссөздерде Шәкәрім университеті атынан ректор Думан Орынбеков пен интернационалдандыру және инновациялар жөніндегі проректор Ерасыл Дулатбай қатысты.

Тараптар білім, ғылым және инновациялар саласындағы ынтымақтастықтың перспективаларын талқылады. Қол қойылған құжат бірлескен білім беру бағдарламаларын, академиялық ұтқырлықты, ғылыми зерттеулер мен инновациялық жобаларды дамытуға, сондай-ақ студенттер, оқытушылар және зерттеушілердің тәжірибе алмасуына негіз қалайды.

Салтанатты рәсім екі елдің ірі университеттерін біріктірді. Қазақстан тарапынан Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Сәтбаев университеті, Шәкәрім университеті және басқа да жоғары оқу орындары қатысты. Корея тарапынан Сеул ұлттық университеті, Корея университеті, Йонсей университеті, Инха университеті, Ханьян университеті, Кёнпук ұлттық университеті және басқа да білім беру және ғылыми ұйымдар қатысты.

Қатысушылардың мұндай деңгейі университеттердің Қазақстан мен Корея Республикасының білім, ғылым, технология және инновациялар салаларындағы өзара іс-қимылының негізгі бағыттарының біріне айналып келе жатқанын көрсетеді.

Шәкәрім университеті үшін жаңа келісім Корея Республикасымен қалыптасқан ынтымақтастық тарихының жалғасы болып табылады.

2016 жылдан бері университет Кёндон университетімен серіктестікті дамытып келеді және Кёнсан ұлттық университетімен ынтымақтастық орнатқан. Чонбук ұлттық университетімен меморандумға қол қою серіктестік географиясын және алдағы бірлескен жұмыстың мүмкіндіктерін кеңейтеді.

Сонымен бірге өңірлік университет үшін халықаралық ынтымақтастық аумақтың дамуымен тікелей байланысты.

Шәкәрім университетінің ректоры Думан Орынбеков атап өткендей, университеттің халықаралық серіктестігі оның өңір үшін беретін практикалық нәтижесімен бағалануы тиіс.

— Біз үшін басты мәселе — Абай облысына қандай технологиялар мен құзыреттерді тарта аламыз, қандай салаларды күшейтеміз және қандай ғылыми әзірлемелерді нақты қолданысқа енгізе аламыз деген сұрақ. Абай облысының өнеркәсібі, аграрлық секторы, энергетикасы, автоматтандыру және цифрлық технологиялар салалары ғылыми құзыреттер, жаңа технологиялар мен халықаралық тәжірибе нақты қолданылатын бағыттарды айқындайды. Сондықтан Чонбук ұлттық университетімен жасалған келісімді де нақты бірлескен жұмыстың бастауы ретінде қарастырамыз,- деді Думан Орынбеков.

Келісімдерден ғылым мен экономиканың жаңа әрекеттестігіне

Сеулде қол қойылған құжаттар пакеті Шәкәрім университеті де атсалысып отырған ауқымды халықаралық бастамалардың маңызын айқындай түседі.

Қазақстан-Корея ынтымақтастығының бір бағыты Сәтбаев университетінің «Металлургия және кен байыту институты» АҚ және кореялық серіктестердің қатысуымен сирек және сирек жер металдары саласындағы өнеркәсіптік кооперацияны дамыту болды. Satbayev University базасында Технологиялық ынтымақтастық орталығын құру да қарастырылған.

Автомобиль өнеркәсібі бағытында А.Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университеті мен Донг-Ый университеті бірлескен жасанды интеллект зертханасын құру туралы уағдаласты.

Тағы бір стратегиялық бағыт — KAIST Kazakhstan-ды дамыту. Тиісті құжат университетті Кореяның жетекші зерттеу университетінің моделі бойынша дамытуға бағытталған.

Осы шешімдерді біртұтас қарастырғанда ортақ қағида айқын көрінеді: білім, ғылым, технология және өнеркәсіп бір жүйеде барған сайын тығыз байланысып келеді.

Мұндай модельде университет экономиканың жаңа міндеттеріне қажетті мамандарды даярлап, бір мезгілде зерттеулер жүргізіп, технологиялармен жұмыс істейді. Ғылыми әзірлеме индустриялық серіктес табады. Халықаралық ынтымақтастық жаңа құзыреттерге, зерттеу тәжірибелеріне және технологияларға қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Корея Республикасының тәжірибесі Қазақстан үшін дәл осы тұрғыдан ерекше қызығушылық тудырады.

Корея сыртқы технологияларға тәуелділіктен әлемдік технологиялық көшбасшылардың бірі деңгейіне дейін көтерілді. Бұл дамуда өнеркәсіппен тығыз байланыста жұмыс істейтін университеттер мен зерттеу орталықтары елеулі рөл атқарды.

Қазақстан үшін бүгінгі мәселе практикалық сипатқа ие: қалыптасып келе жатқан жаңа экономиканың қандай бөлігін отандық университеттер өз мойнына ала алады? Өңірлік жоғары оқу орындары үшін бұл сұрақ одан да нақты: өз өңірінің қандай салаларын технологиялық тұрғыдан күшейте алады, қандай зерттеулерді нақты қолданысқа жеткізеді, қандай халықаралық құзыреттерді тартады және экономиканың нақты қажеттіліктеріне қандай мамандар даярлайды?

Шәкәрім университеті үшін бұл мәселе Абай облысымен тікелей байланысты. Университеттік ғылым мен кадр даярлау өңірдің өнеркәсібі, аграрлық секторы, энергетикасы, автоматтандыру және цифрлық технологияларының дамуын ескеруі тиіс.

Осылайша халықаралық серіктестік нақты экономикалық мазмұнға ие болады: ол жаңа құзыреттердің, технологиялардың, зерттеулер мен кадрлардың тікелей өңірде қалыптасуына ықпал етуі керек.

Ғылым мен мәдениет елдер арасындағы ұзақ мерзімді байланысты қалыптастырады

Мемлекеттік сапар аясындағы тағы бір оқиға Қазақстан мен Корея Республикасы қарым-қатынасының маңызды қырын — ғалымдардың, оқытушылардың және мәдениеттің рөлін көрсетті.

Сеулде Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Сеул кибер университеті президенті Ли Сан Гюн мен Ханкук шетелтану университеті жанындағы Орталық Азия зерттеулері институтының директоры, профессор Сон Ён Хунды II дәрежелі «Достық» орденімен марапаттады.

Профессор Сон Ён Хунның тарихы университет қауымдастығы үшін ерекше мәнге ие. Ғалым жиырма жылдан астам уақыт бойы Кореяда қазақ тілінен сабақ беріп, Қазақстан мен Орталық Азияны зерттеп келеді. Президентке және Қазақстан халқына алғыс сөзін профессор қазақ тілінде жеткізді.

Мұның астарында тілді білуден әлдеқайда үлкен мән жатыр. Ғалым ұзақ жылдар бойы тіл, тарих, әдебиет және мәдениет арқылы бір елдің екінші ел туралы түсінігін қалыптастырады. Оның студенттері арқылы мыңдаған адам Қазақстанмен танысады. Кейін олар маман, зерттеуші, оқытушы, дипломат, бизнес өкілі ретінде екі ел арасындағы байланысты өз кәсіби ортасында жалғастырады.

Мемлекеттік сапар барысында Қазақстан Президенті екі ел арасындағы мәдени-гуманитарлық байланыстың маңызын ерекше атап өтіп, Қазақстандағы саны 100 мыңнан асатын корей қауымдастығының, корей мәдени орталықтары мен Алматыдағы Корей театрының рөліне тоқталды.

Экономикалық ынтымақтастықты сауда мен инвестиция көлемімен өлшеуге болады. Технологиялық ынтымақтастықты бірлескен кәсіпорындар, зертханалар мен жобалар санымен бағалауға болады. Ал қоғам арасындағы қарым-қатынастың тереңдігі адамдардың бір-бірінің тілін, тарихын және мәдениетін қаншалықты білетінімен де анықталады.

Бұл үдерісте университеттер тағы да басты орын алады. Білім, ғылыми зерттеулер, академиялық ұтқырлық және мәдени алмасу арқылы олар ондаған жылдар бойы сақталатын байланыстарды қалыптастырады.

Университет – елдің технологиялық дамуының қозғаушы күші

Сеулде Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі желісі бойынша қол қойылған 40-тан астам құжатты ауқымды үдерістің бір бөлігі ретінде қарастырған жөн.

Елімізде университеттің мемлекет дамуындағы рөлі айтарлықтай кеңейетін модель қалыптасып келеді. Жоғары білім өнеркәсіппен, ғылыми зерттеулер технологиялық міндеттермен, халықаралық серіктестік жаңа құзыреттерді тартумен, ал кадр даярлау экономиканың қажеттіліктерімен байланысады.

Бұл модельде ынтымақтастықтың нәтижесі нақты өзгерістермен өлшенеді: құрылған зертхана, бірлескен зерттеу, жаңа технология, білім беру бағдарламасы, даярланған маман, өндіріске енгізілген әзірлеме.

Шәкәрім университеті Чонбук ұлттық университеті және басқа да шетелдік жоғары оқу орындарымен серіктестіктің одан әрі дамуын дәл осы тұрғыдан қарастырады.

Міндет – университеттің халықаралық байланыстары студенттер мен ғалымдарға нақты нәтиже беріп, Шәкәрім университетінің ғылыми әлеуетін күшейтіп, сонымен бірге Абай облысының технологиялық және экономикалық дамуына қызмет етуі.

Корея Республикасына мемлекеттік сапар бұл бағытты айқын көрсетті: жоғары оқу орындары елдің технологиялық дамуының тікелей қатысушысына айналып келеді, ал ғылым, білім, экономика және халықаралық ынтымақтастық ортақ нәтижеге жұмыс істейді.