Minor «Шахмат педагогы»

"Шахмат педагогы" бағдарламасы (Minor) барлық major білім беру бағдарламаларының студенттеріне арналған. "Шахмат педагогы" Minor бағдарламасының өзектілігі бастауыш сынып оқушылары үшін шахматты оқыту бойынша педагог кадрларды арнайы даярлау қажеттілігіне байланысты дайындалды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 14 шілдедегі 2023-2027 жылдарға арналған шахматты дамытудың Кешенді жоспарын іске асыру шеңберінде шахмат педагогтарын даярлау қажеттігі тұр. "Білім берудегі шахматты дамыту" бөлігінде 2024-2025 оқу жылында еліміздің 500- ден астам мектебінде бастауыш сынып оқушыларына шахмат негіздерін оқыту басталды. Кейінгі жылдары мектептер санының артуы күтілуде, бұл тиісті біліктілігі бар мұғалімдердің тапшылығына әкеледі. "Шахмат педагогы" бағдарламасын (Minor) оқыту қорытындысы бойынша студент бастауыш сыныптарда шахматты оқыту бойынша кәсіби құзыреттілікке ие болады. Мектептердегі шахмат мұғалімі қосымша ауыспалы сағаттарды оқытып, ала алады.

Мақсаты

Қалыптасатын негізгі құзіреттер

Оқыту нәтижелері

Шахматты оқытуда студенттер арасында қосымша кәсіби құзыреттіліктерді қалыптастыру.

  • Шахмат ойынының негізгі ережелері мен принциптерін біледі. Шахматтың тарихын және шахмат ережелерінің эволюциясын түсінеді. Шахмат фигураларының атаулары мен қасиеттерін, сондай-ақ олардың тақтадағы бастапқы орнын біледі. Шахматтағы негізгі жеңіс пен жеңілістің материалдық қатынастарын түсінеді. Шахмат турнирлерінің түрлерін және оларды ұйымдастыру ережелерін біледі. Шахмат ойынындағы құрама және тактикалық мотивтерді меңгерген. Шахмат сағаттарының даму тарихын біледі. Белгілі шахмат комбинацияларымен және олардың қолданылуымен танысұан. Пәнаралық байланысты құруды біледі. Шығармашылық. Сыни тұрғыдан ойлау. Топтық жұмыс. Эмоцияналды интеллект. Уақытты басқару. Білім мен дағдыларды өмірлік жағдаяттар контекстіне қолдана біледі.

Шахмат тақтасындағы фигуралар арқылы дұрыс қимылдар жасай алады Шахмат ойындарын жаза біледі Фигуралардың құндылығын бағалай және санай алады Шахмат тақтасындағы позицияларды бағалай біледі Жеңіс стратегияларын қолдана біледі Қауіпсіз шабуылдарды жоспарлауды және орындауды біледі Шахмат турнирлерін ұйымдастырады және өткізеді Тактикалық мотивтерді қолданады Күрделі шахмат позицияларын шешеді Ойынның барлық кезеңдерінде ойын стратегиясын жоспарлайды және ұйымдастырады. Пәнаралық тәсілді қолдану принциптерін түсінеді.

Minor курстары

Сипаттамасы

Шахмат ойынының негіздері

 Пән шахматтың негізгі принциптері мен ережелерін зерттеуге бағытталған. Курс аясында студенттер шахмат тарихымен, шахмат тақтасының құрылымымен, фигуралардың қозғалысымен және олардың өзара әрекеттесу ерекшеліктерімен танысады. Маңызды аспектілер-шахмат нотациясын, арнайы қозғалыстар мен ережелерді, сондай-ақ ойынды түсіну және талдау үшін қажетті терминологияны зерттеу. Студенттер шахмат, математика және әліппе арасындағы пәнаралық байланыстарды қалай құру керектігін үйренеді. Шахматтың қандай өмірлік дағдыларға әсері бар екенімен және заманауи зерттеушілер шахматтың академиялық және сауаттылық дағдыларына әсерін қалай анықтайтынымен таныс болады.

       2.

Шахмат динамикасы

Пән тереңірек шахмат білімі мен дағдыларын дамытуға бағытталған. Студенттер жеңімпаз және ешкімнің материалдық қатынасын, тактикалық комбинацияларды, қорғаныс және шабуыл әдістерін үйренеді. Курс сонымен қатар шахмат турнирлерін ұйымдастыруды және заманауи шахмат платформалары мен қосымшаларымен танысуды қамтиды. Шахмат саласындағы ісшараларды жоспарлау, шабуыл жасау, қорғау және ұйымдастыру қабілетін дамытуға баса назар аударылатын болады. Студенттер топтық жобалар арқылы шахмат пен тарих, математика (мүмкін әліппе немесе сауаттылықпен) және шахмат ережелері бойынша FIDE нұсқаулықтарымен жұмыс жасау арқылы пәнаралық байланыстарды орнату арқылы топтық жұмыс дағдыларын дамытады.

       3.

Шахмат ойыны өнері

Пән шахмат ойынының терең аспектілерін, соның ішінде тактикалық мотивтерді, комбинацияларды және соңғы ойынның ерекшеліктерін қамтиды. Студенттер шахмат композициясының негіздерімен танысады, мәжбүрлі матты зерттейді және алаңдату, байлам сияқты маңызды тактикалық мотивтерді талдайды. Курс сонымен қатар әйгілі шахмат комбинацияларын және шахмат сағаттарының эволюция тарихын зерттеуді қамтиды. Студенттер шахмат ойыны арқылы сыни ойлау, уақытты басқару және эмоционалдық интеллект дағдыларын қалай көрсететінін және дамытатынын зерттейді. Курста көркем әдебиеттің шығармашылық оптикасы (шахмат пен әдебиет арасындағы пәнаралық байланыс) арқылы шахмат құбылыстарын енгізуге ерекше көңіл бөлінеді. Шахматтың өмірлік дағдыларды дамытуға әсері туралы кеңірек түсінік қалыптасады және осы тақырып бойынша әртүрлі зерттеу әдістері және/немесе бақылаулар жүргізіледі.